Kreatynina – marker dla nerek

Kreatynina to organiczny związek chemiczny występujący we krwi oraz w moczu. Stężenie tej substancji jest zależne od właściwości produkującego ją organizmu oraz od ilości, jaka zostaje wydalana wraz z moczem. Gdy kreatyniny jest w organizmie zbyt dużo, może to wskazywać na niewydolność nerek lub zatrucie pokarmowe. Kreatyninę, jako marker biochemiczny wykorzystuje się w diagnostyce chorób związanych z funkcjonowaniem nerek.

Kreatynina, co to jest?

Kreatynina jest efektem rozpadu kreatyny, czyli substancji chemicznej występującej naturalnie w organizmie człowieka. Kreatyna stymuluje wydatkowanie energii w mięśniach. W ciągu każdej doby 1-2% kreatyny syntetyzuje się do kreatyniny. Stężenie kreatyniny w organizmie zależy od:

  • ilości masy mięśniowej
  • płci
  • diety

Kreatynina powstaje na skutek przemiany materii zachodzącej głównie w mięśniach szkieletowych. Stężenie kreatyniny odczytuje się z krwi oraz z moczu. Kreatynina jest związkiem azotowym. Na postawie stężenia kreatyniny odczytywanego w badanym moczu diagnozuje się prawidłowość funkcjonowania nerek. Gdy analiza moczu wykazuje podejrzenie nieprawidłowości, kolejnym badaniem jest sprawdzenie poziomu kreatyniny w surowicy krwi. Jeżeli oba badania potwierdzają wcześniejszą diagnozę wykonuje się tzw. klirens kreatyniny, czyli sprawdza się i kontroluje dobowe wydalanie tej substancji wraz z moczem.

Gdy kreatyniny jest za dużo w organizmie

Dopuszczalna norma kreatyniny we krwi oscyluje wokół przedziału 0,6-1,3 mg. Badanie poziomu stężenia kreatyniny wykonuje się w celu kontroli funkcjonowania nerek. Takie badanie jest zasadne również wtedy, gdy sprawdza się czy nerki nie zostały uszkodzone na skutek obecności w organizmie toksyn czy zatrucia lekami.

Badanie stężenia kreatyniny wykonuje się także u pacjentów wstępnie diagnozowanych na upośledzenie czynności wydalniczych i filtrujących nerek. Podwyższony czy wysoki poziom stężenia kreatyniny może pojawić się u pacjentów z:

Jeżeli po badaniu okazuje się, że nerki pacjenta pracują bez zarzutu, wysoki poziom kreatyniny może oznaczać: odwodnienie organizmu lub akromegalię. Natomiast podwyższony poziom kreatyniny przy jednoczesnej niewydolności nerek daje podejrzenie wystąpienia:

  • wstrząsu hiperwolemicznego, anafilaktycznego, septycznego, kardiogennego
  • zatrucia lekami, metalami ciężkimi, hemolizy, posocznicy i kłębuszkowego zapalenia nerek
  • problemów z oddawaniem moczu czy zatrzymaniem moczu
  • skutków ubocznych zażywania narkotyków

Aby obniżyć stężenie kreatyniny we krwi należy w pierwszej kolejności wyeliminować/wyleczyć bezpośrednią przyczynę niewydolności nerek. Następnie, w celu utrzymania osiągniętego wyniku warto zmienić dietę i zmniejszać w niej przede wszystkim ilość dostarczanego białka. Powinno się również ograniczyć jedzenie tłustych dań, tłustego mięsa, jajek, tłustego mleka i przetworów mlecznych.

Napisz komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *